کنترل اشتها توسط سلولهای حمایت کننده از نورونها

20 اکتبر2016- محققان دریافتند که یک نوع از سلولهای مغزی بنام سلولهای گلیال که اطراف سلولهای عصبی (نورونها) قرار دارند، مانند یک کلید کنترل اشتها عمل می‌کنند.

این کشف می‌تواند به ابداع روشهای جدیدی برای درمان و جلوگیری از اختلالات در تعادل خوردن غذا که منجر به افزایش نرخ ابتلا به دیابت نوع 2 و چاقی می‌شود، کمک کند.

 دانشمندان برای مدت طولانی تصور می‌کردند که سلولهای گلیال تنها به عنوان سلولهای حمایت کننده از سلولهای عصبی عمل کرده و به سلولهای عصبی در برقراری ارتباط با یکدیگر کمک می کنند، اما در چند سال گذشته فعالیت سلولهای گلیال در بروز اختلالات مختلف مغزی مشخص گردید.

 در این کشف جدید، توانایی این سلولها در کنترل اشتها به عنوان بخشی از یک سمفونی بسیار کنترل شده توسط انتقال دهنده‌های عصبی کشف شد و سرنخ‌هایی در مورد چگونگی بروز اختلالات غذایی ارائه گردید.

این مطالعه که در مجله‌ی‌ eLifeمنتشر شده است، نشان داد هنگامیکه سلولهای گلیال در موش از طریق سیگنالهای کلسیمی فعال می شوند، قادرند میزان مصرف غذا را با تعامل با سلولهای عصبی ویژه‌ای کاهش یا افزایش دهند. سلولهای گلیال می‌توانند از طریق تأثیر بر دو گروه سلولهای عصبی کلیدی در مدارهای تغذیه‌ای هیپوتالاموس بنام‌های نورونهای AgRPو نورونهای POMC، اشتها را کنترل کنند. نقش نورونهای AgRPدر تحریک اشتها و نورونهای POMCدر سرکوب اشتها شناخته شده است.

 دکتر Naiyan Chenنویسنده‌ی ارشد مقاله از انستیتوی مک گارون و کنسرسیوم تصویربرداری زیستی سنگاپور با همکاری نورولوژیست‌های دانشگاه MIT، به بررسی عملکرد سلولهای گلیال در ارتباط با این دو نوع سلولهای عصبی پرداختند.

آنها دریافتند که سلولهای گلیال فعال، عملکرد نورونهای AgRPرا مدوله می کنند و سبب تحریک بیش از حد مصرف مواد غذایی توسط حیوان می شوند. با این حال دانشمندان اثرات قابل توجه القایی سلولهای گلیال بر نورونهای POMCو یا مکانیسم‌های جبرانی سلولهای گلیال هنگامیکه نورونهای AgRPغیر فعال می‌شوند را مشاهده نکردند. این یافته ها نشان می‌دهد سلولهای گلیال به شدت نقش حمایتی دارند اما زمانی که با سلولهای عصبی خاصی جفت می‌شوند، می‌توانند به حفظ هموستازی انرژی کمک کنند.

هموستازی درحقیقت تعادلی بین ورود انرژی (مصرف غذا) و مصرف انرژی است و این موضوع اساس بخش دوم این تحقیقات بود که در آن محققان تلاش کردند تأثیر این فعال و انفعالات را بر نوسانات وزن بطور واقعی درحیوانات بررسی کنند.

 نتایج این بخش از تحقیق نشان داد که درمدت کوتاه، در موشهایی که دسترسی آزاد به غذا داشتند، آستروسیت‌ها (نوع خاصی از سلولهای گلیال) فعال می شوند اما این موشها دچار اضافه وزن نمی‌شوند، اما میزان مصرف مواد غذایی توسط موشهایی که سلولهای آستروسیت آنها فعال نمی باشد، کمتر از حالت طبیعی است. این نتایج نشان می‌دهد که سلولهای گلیال ممکن است با دسته‌هایی از سایر نورونها که در کنترل مصرف انرژی دخالت دارند، به منظور جبران افزایش مصرف مواد غذایی، در تعامل باشند.

همانطور که این یافته‌ها نشان می‌دهد اختلالات مربوط به اشتها ممکن است بشدت در مغز تنظیم شوند، اما مهم اینست که به خاطر داشته باشیم از این اختلالات می‌توان با اتخاذ شیوه‌ی صحیح تغذیه‌ای و عادات سالم زندگی جلوگیری نمود.

منبع:

www.diabetes.co.uk/News/2016/oct/cells-supporting-neurons-involved-in-energy-balance-regulation-92439377.html